یادی از نجیب محفوظ، پدر رمان نویسان عرب
نجیب ازکودکی هنگامی که مادرش او را به دیدن اهرام ثلاثه مصر و رود نیل می برد شوق نوشتن و سرودن شعر در او جوانه می زد. او ساعتها کنار نیل می نشست و هیبت و گسترده گیآن او را مجذوب خود می ساخت. نجیب زمانی که بزرگ شد و نوشتن را آغازید حضور پر صلابت نیل در بسیاری از داستانهایش جریان داشت.
نجیب محفوظ در سال ۱۹۱۱ میلادی در قاهره چشم به جهان پرخوف گشود. انس و ذوق نوشتن در او سبب شد که در ۱۷ سالگی اولین داستان کوتاه خودرا به نام( دوران جوانی ) منتشر کند. او از سال۱۹۴۵ به سبک ادبی رئالیسم اجتماعی روی آورد.
نجیب مهم ترین اثرش به نام ( سه داستان از قاهره ) را در همین سال بچاپ رساند. او درس خوانده دانشگاه قاهره بود و لیسانس فلسفه اش را از این دانشگاه اخذ کرد. نجیب در جوانی مجذوب آرمانهای سوسیالیستی و دموکراتیک شد. او جمال عبدالناصر رئیس جمهور فقید مصر را بخاطر ملی کردن کانال سوئز می ستود.
نجیب محفوظ در یکی از نوشته هایش در مورد خودش می گوید: دراین دقیقه که به زندگی ام نگاه می کنم، فکر می کنم که زندگی ام برعشق بنا شد،عشق به کار، عشق به مردم، عشق به زندگی و در نهایت عشق به مرگ.
دیدگاههای نجیب محفوظ بازتاب دهنده انتقاد از رژیم سلطنتی قدیمی مصر و نقش استعمار انگلیس در کشورش و همچنین اشاره به حنبه های منفی مذهب قشری و سنتی در جامعه است، به بیان ساده او روایتگر صادق و صمیمی تاریخ تحولات اجتماعی کشورش مصربود .
یکی از مناشقه برانگیزترین کتاب او( بچه های محله ما ) نام دارد. انتشار این کتاب موجب خشم اسلامگرایان مصر شد. او در این کتاب محکوم به کفرگویی گردید واز انتشارکتابش ممانعت بعمل آمد. در نهایت نجیب این کتاب را در سال ۱۹۶۵ در بیروت بچاب رساند.
نجیب در جوانی و قبل از نویسندگی کتابهای بسیاری از نویسندگان بزرگ جهان همچون تولستوی، داستایوفسکی، پروست و فلوبر خوانده بود. شاید دور از واقعیت نباشد که بخاطر توصیقهای سحرآمیزش از کوچه ها، خانه ها و مساجد قاهره، توصیفهای شگفت آور اورا با توصیفهای نویسنده بزرگ انگلیس چارلز دیکنزاز خیابانهای لندن هم ردیف دانسته اند.
انتشار کتاب جنجال برانگیز ( بچه های محله ما ) فتوای یکی از مفتیان مصر را بدنبال داشت. اسلامگرایان متعصب قصد جان نجیب کردند. در پی این فتوا یکی از افراطیون مذهبی با چاقو به نجیب ۸۲ ساله حمله کرد و او را از ناحیه گردن مجروح ساخت بطوریکه نویسنده کهنسال چند هفته در بیمارستان بستری شد.
پدر رمان نویسان عرب به پاس نوشتن بیش از ۵۰ کتاب که شامل داستان کوتاه و بلند، نمایشنامه، مقاله و سفرنامه و چیره گی شگرفی که در به تصویر کشیدن مصائب مردم خود در آثارش بخرج داده بود، در سال ۱۹۸۸ جایزه نوبل ادبیات به او تعلق گرفت. شوربختانه رمان نویس بزرگ مصر بعلت بیماری نتوانست در مراسم اهدا جایزه نوبل شرکت کند. نجیب دخترانش را به نیابت از خود به این مراسم فرستاد.
در عاقبت نجیب محفوظ عاشق مردم، عاشق نیل و عاشق آوازهای خاطره انگیز ام کلثوم و عبدالوهاب در سال ۲۰۰۶ میلادی به ضیافت خاک بی مروت شتافت.
معروفترین آثار نجیب محفوظ
مصر باستان/ ۱۹۳۲
نجوای دیوانگی/ ۱۹۳۸
شوخی سرنوشت/ ۱۹۳۹
رادوبیس، دلداده فرعون/ ۱۹۴۳
جنگ طیبه/ ۱۹۴۴
خان خلیلی/ ۱۹۴۵
قاهره مدرن/ ۱۹۴۶
کوچه مدق/ ۱۹۴۷ ترجمه محمدرضا مرعشیپور
سراب/ ۱۹۴۹
آغاز و انجام/ ۱۹۵۱
سه داستان از قاهره
میان دو کاخ/ ۱۹۵۶ تحت عنوان گذر قصر ترجمه شده است.
کاخ آرزو/ ۱۹۵۷
مستی/ ۱۹۵۷
بچههای محلهٔ ما/ ۱۹۵۹
شب قدر/ ۱۹۵۹
دزد و سگها/ ۱۹۶۱ ترجمه بهمن رازانی
بلدرچین و پاییز/ ۱۹۶۲
دنیای خدا/ ۱۹۶۲
راه/ ۱۹۶۴
گدا/ ۱۹۶۵
شناور بر روی نیل/ ۱۹۶۶
شرابخوار میکدهٔ گربه سیاه/ ۱۹۶۹
زیر خیمه/ ۱۹۶۹
ماه عسل/ ۱۹۷۱
آیینهها/ ۱۹۷۱
داستانی بدون آغاز و پایان/ ۱۹۷۱
ا جنایت/ ۱۹۷۳
عشق در باران/ ۱۹۷۳
قهوهخانه اشباح [این رمان در ایران توسط مصیب قبادی و مهدی پورآذر ترجمه شده است]
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر